1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer

SAMANYOLU'NUN MERKEZİNDE GÜÇLÜ MANYETİK ALAN

Gökadamızın merkezinde yer alan süperkütleli karadeliğin çok yakınında keşfedilen atarca (pulsar), karadeliğin manyetik alanına ilişkin heyecan verici bilgiler sunuyor. 

pulsar.jpg 

Samanyolu gökadasınının merkezinde yer alan süper kütleli kara delik ve yeni keşfedilen komuşusu PSR J1745-2900 atarcasını temsil eden bir resim (Kaynak: Ralph Eatough,  http://www.skyandtelescope.com/news )  

Geçtiğimiz Nisan ayında bir grup araştırmacı tarafından Samanyolu merkezininin çok yakınında keşfedilen bir atarcadan alınan radyo atmaları, gökada merkezindeki süper kütleli karadeliğin etrafındaki manyetik alana ilişkin önemli bilgiler sunuyor. Gökadamızda gözlenen diğer atarcaların yanında yeni keşfedilen bu atarcayı özel kılan, merkezi kara deliğe yakın bölgelerde yaklaşık 30 yıldır süren atarca arayışlarının ilk meyvesi olması. PSR J1745-2900 isimli atarca, içinde bulunduğumuz gökadanın merkezinde yer alan süper kütleli kara deliğe çok yakın olması sayesinde bu kara deliğin manyetik alanına ilişkin daha önce türetilemeyen bilgilere ulaşmamıza yardım ediyor.  

 Radyo bölgesinde ışınım yapan atarcadan yayılan radyo dalgaları ortamdaki manyetik alanın etkisiyle Faraday Dönmesi olarak bilinen uçlaşma özellikleri gösterir. Bu etki, manyetik alan şiddetinin ölçülebilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Ortamın elektron yoğunluğunun bilindiği durumlarda, radyo dalgalarının uçlaşma miktarından ortamın manyetik alan yeğinliğine ilişkin bilgi türetebilmekteyiz. Yapılan analizler sonucunda, keşfedilen atarcanın saldığı radyo dalgalarının çok yüksek miktarda Faraday dönmesi gösterdiği görüldü. Bu sonuç, gökada merkezindeki kara deliğin yakınında dinamik açıdan önemli yeğinlikte manyetik alan bulunduğuna işaret etmektedir. Yeğin manyetik alanlar, kara deliğin etrafındaki toplanma sürecinin dinamiğini doğrudan etkiler. 

Bulgular 14 Ağustos 2013 tarihinde Nature isimli dergide yayınlandı. Makaleye ulaşmak için lütfen tıklayınız.

 

Kaynaklar:

http://www.skyandtelescope.com/news, 15 Ağustos 2013

 http://www.nature.com14 Ağustos 2013